تبلیغات
.:قرآن بی همتا:. - معرفی صحیفه سجادیه

.:قرآن بی همتا:.

منوی اصلی

جستجو

آخرین عناوین

.:قرآن بی همتا:.

معرفی صحیفه سجادیه

http://ts3.mm.bing.net/th?id=H.4777039731098422&pid=15.1&H=160&W=119

توحیدی‌كه پیامبران از جانب خدا آورده‌اند و اسلام به اثبات و تأكید و حمایت آن توجه نموده است، تحقّق پیدا نخواهد كرد و ریشه‌های آن استوار نخواهدگشت و شاخه‌های آن رشد نخواهد كرد، مگر این كه عناصر زیر برای آن فراهم شود:

عنصر اول : خالص گردانیدن عبادت برای خداوند یكتا

عنصر دوم : كافر دانستن همه‌ی طاغوتیان و اظهار بیزاری از همه‌ی كسانی كه آنان را عبادت كرده و یا به سرپرستی گرفته‌اند.

عنصر سوم : پرهیز از تمام اشكال و رنگ‌های شرك و بستن راه‌های نفوذ آن.

[حال به توضیح این سه عنصر می‌پردازیم]



اول : عبادت خالص برای خدا

به این معنی كه تمام حقوق خداوندی به طوركامل به او داده شود مانند : تعظیم، محبت و تسلیم مطلق. و این عبادت خالص به وسیله‌ی سه امر زیر ثابت می‌گردد:

1ـ انسانی كه مدّعی یكتاپرستی است، نباید هیچ شخصی را همانند خداوند تعظیم نماید. خداوند فرموده است :

] قُلْ أغَیْرَ اللهِ أبْغِی رَبَّاً وَ هُوَ رَبُّ كُلِّ شَیءٍ  [ انعام/64

«بگو : آیا (سزاوار است كه) پروردگاری جز خدا را طلب كنم و حال

آن كه او پروردگار هر چیزی است.»

پس طبق این آیه تمام اربابان غیرخدایی كه مردم عبادت می‌كنند و یاآنها را تعظیم می‌كنند باید نابودشوند، چه از جنس سنگ هستند یا از جنس بشر. به همین سبب دعوت پیامبر h برای پادشاهان و امیران این بود كه :

] ألاَّ نَعْبُدَ إلاَّ اللهَ و لا نُشْرِكَ بِهِ شیئاً وَ لا یَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضَاً أرْبَابَاً مِنْ دُونِ اللهِ[ آل‌عمران/64

«كه جز خدای یگانه را نپرستیم و چیزی را شریك او نكنیم و برخی از ما برخی دیگر را به جای خداوند یگانه به خدایی نپذیریم.»

2ـ انسانی كه مدّعی یكتاپرستی است،‌ نباید غیر از خداوند سرپرستی داشته باشد كه او را به اندازه‌ی خدا دوست بدارد.

] قُلْ أغَیرَ اللهِ اتَّخَذُ وَلِیَّاً فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَ الأرْضِ [ انعام/14

«بگو : آیا غیر خدا را معبود و یاور خود بگیرم؟! در حالی كه او آفریننده‌ی آسمان‌ها و زمین است؟»

و نیز فرموده است :

] وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ یَتَّخِذُ مِنْ دُونِ اللهِ أنْدَادَاً یُحِبُّونَهُم كَحُبِّ اللهِ وَ الَّذِینَ آمَنُوا أشَدُّ حُبَّاً للهِ [ بقره/165

«برخی از مردم هستند كه غیر از خدا، خداگونه‌هایی برمی‌گزینند و آنان را همچون خدا دوست می‌دارند و كسانی كه ایمان آورده‌اند, خدا را سخت دوست می‌د‌ارند (و بالاتر از هر چیز به او عشق می‌ورزند.»

و در دنباله‌ی همین آیه فرموده است :

] كَذَلِكَ یُرِیهِمُ اللهُ أعْمَالَهُم حَسَراتٍ عَلَیهِم وَ مَا هُم بِخَارِجِینَ مِنَ النَّارِ [ بقره / 167

«این چنین خداوند كردارهایشان را به گونه‌ی حسرت‌زا و اندوهباری نشان‌ ایشان می‌دهد و آنان هرگز از آتش (دوزخ) بیرون نخواهند آمد.»

از این آیات روشن می‌شود كه كفّار و مشركین، خدایان ساختگی و دوستان خود را چنان دوست داشته و در برابرشان تسلیم بوده و تعظیم‌شان‌كرده‌اندكه جز برای‌خداوند جایز نیست آن گونه اعمالی انجام شود.

عصر امامت حضرت سجاد(ع) عصری بود که اختناق و خفقان سرتاسر جامعه اسلامی را فرا گرفته و حاکمان اموی امام (ع) را خانه نشین کرده و نمی گذاردند مردم از معارف الهی حضرت استفاده کنند. امام زین العابدین(ع) همچون دیگر امامان معصوم (ع) دست از رسالت خویش برنداشتند و به حکم آگاهی به تمام روش های بیانی و کلامی بهترین وسیله و دستاویز را برای نیل به اهداف عالی خود و نجات انسان ها از فرورفتن د منجلاب جهل و گمراهی به کار گرفته مردم را در برابر اعمال جباران ستمگر که از راه حق منحرف گشته و اصرار بر نابودی دین خدا ورزیده و آثار و احکام نبوت را به بازی گرفته بودند مطلع و آگاه می کرد.

 

 

این روش و طریقه بیان در قالب «دعا و مناجات» متجلی گشت که بی شک حتی از جهاد با شمشیر و نبرد با، سلاح گرم مهم تر و مرثرتر بود. چرا که امام (ع) با این سبک سمتگرانی را که به ناحق برگردن مردم سوار شده بودند معرفی می کردند. این دعاها و مناجات ها به نام صحیفه سجادیه معروف است و پس از قرآن کریم و نهج البلاغه بزرگ ترین و غنی ترین گنجینه گران سنگ حقایق و معارف الهی به شمار می رود به طوری که از گذشته های دوراز طرف علما و دانشمندان برجسته ما، اخت القرآن، انجیل اهل سنت، زبور آل محمد نام گرفته است. صحیفه سجادیه گذشته از این که شامل راز و نیاز با معبود و بیان حاجت در پیشگاه وی می باشد دریای بیکرانی از علوم و معارف اسلامی است که ضمن آن مسائل عقیدتی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و پاره ای از احکام شرعی و قوانین طبیعی در قالب دعا مطرح شده است. در اهمیت و ارزش این دعاها همین بس که علاوه بر شیعیان اهل سنت نیز این ادعیه را در کتاب های خود آورده اند. و این حاکی از آن است که این دعاها در درون جامعه آن روز نفوذ خاصی داشته، چندان که هر دو فرقه، از آنها به عنوان راهی به سوی خدا و رابطی میان خالق و مخلوق استفاده کرده اند. به دلیل اهمیت و اعتبار کم نظیر صحیفه سجادیه د تاریخ اسلام ، شرح های بسیاری بر این کتاب به زبان های عربی و فارسی نوشته شده است.

مرحوم علامه شیخ آقا بزرگ تهرانی در کتاب ارزشمند الذریعه حدود پنجاه شرح را غیر از ترجمه ها بر صحیفه سجادیه نام برده است. علاوه به شرح ها گروهی از نویسندگان و دانشمندان در گذشته و حال ترجمه های متعددی بر صحیفه سجادیه، نگاشته اند که تعدادی از آنها در سالهای اخیر چاپ و منتشر شده است. امامان معصوم (ع) و خاندان و شیعیان آنان نسبت به صحیفه سجادیه عنایت خاصی داشته و آن را به سندهای متعدد روایت کرده اند. و بر نوشتن تعلیم و تدریس آن همت گماشته اند. علاوه بر این عده ای از علمای شیعه در کتاب های حدیث جستجو کرده اند تا دعاهای امام سجاد(ع) که در صحیفه مشهور نیامده است جمع آوری نمایند که در نتیجه صحیفه سجادیه ثانیه، ثالثه و ... نوشته شده است که مجموعاً باصحیفه سجادیه مشهور، شش صحیفه می شوند و برخی از آن ها بیش از (180) دعا را شامل می شوند. صحیفه سجادیه معروف مشتمل بر 54 دعاست که موسوم به «صحیفه کامله سجادیه» است. در میان دعاهای صحیفه سجادیه، تعبیر در صلوات بر محمد و آل محمد(ص)» بسیار تکرار شده است کم تر دعایی است که این عبارت را نداشته باشد و در اول، وسط و آخر دعاها تکرار شده است. زمانی که حتی نام گذاری اشخاص به اسم علی، از طرف حکام بنی امیه جرمی غیر بخشودنی بود و سّب امام علی(ع) وسیله برای نزدیکی به دستگاه حکومت به حساب می آمد به کار بردن عبارت صلوات آن هم تا این اندازه ارزش خود را به خوبی نشان می دهد. افزون بر اینها فصاحت و بلاغت صحیفه سجادیه نیز قابل توجه است ابن شهر آشوب در فصلی که در آن معجزات علی بن الحسین(ع) را بیان می کند می نویسد: در بصره نزد دانشمندی زبان آور سخن از فصاحت صحیفه کامله به میان آمد، او گفت از من فرا گیرید تا بر شما مانند آن را املا کنم و قلم به دست گرفت و سر به زیر افکند پس سر بلند نکرد تا مرد.

2-1 نسخ صحیفه سجادیه

متوکل به هارون می گوید صحیفه ای را که از یحی بن زید گرفته بودم خدمت امام صادق(ع) آوردم . ایشان فرمودند: بخدا قسم این خط عمویم زید و دعای جدم علی بن حسین(ع) است پس به فرزندش اسماعیل فرمود: دعائی را که تو را به حفظ و نگهداریش امر نمودم بیاور! پس برای مقابله کردن نسخه یحیی با نسخه ای کرد در نزد امام صادق (ع) بود اجازه خواستم و دیدم هر دو نسخه برابر است.

2-2 عناوین دعای صحیفه سجادیه

1- سپاس خداوند جل و علا «این دعا مختص باین ویژگی ذات خداوند و مجموعه ای از صفات الهی از دیدگاه امام سجاد(ع) است تصوری که امام سجاد(ع)دراین دعاازخداوندمطرح می کندباآنچه درذهنهای مااست بسیار متفاوت است. 2- درود بر محمد (ص) و آل او «صحیفه از صلوات بر وجود مقدس خاتم الانبیاء (ص) بسیار بهره گرفته است و در دعاهای 47، 45، 32 بیشتر از بقیه دعاها ، صلوات ذکر شده است. 3- درود بر حاملان عرش 4- درود بر مؤمنین به پیغمبران 5- دعا درباره خرد و کسان خویش «امام سجاد(ع) در این دعا به بیان فلسفه احکام پرداخته اند ودر دعای یک هم چنین بیان آمده است.» 6- دعا هنگام صبح و شام 7- دعا در حوائج مهمه 8- دعا در پناه بردن به خدا 9- در اظهار شوق آمرزش 10- در التجاء به خدا 11- طلب عاقبت خیر 12- در اعتراف به تصور 13- در حاجت خواستن 14- در شکایت از طالمان 15- هنگام بیماری 16- در طلب آمرزش 17- نفرین بر شیطان 18- در رفع محذورات 19- در طلب باران 20- دعا برای تحصیل اخلاق نیک «امام سجاد(ع) در این دعا برنامه تربیتی تدریجی برای انسان بیان فرموده اند.» 21- در هنگام اندوهگین شدن 22- در سختی 23- درطلب عافیت 24- درباره پدر و مادر 25- درباره فرزندان 26- برای همسایگان 27- برای مرزداران اسلامی 28- در اظهار ترس و خوف 29- هنگام تنگ شدن روزی 30- در استعانت برای ادای دین 31- در توبه 32- دعا در نماز شب . «امام سجاد (ع) در این دعا جایگاه صلوات درنظام هستی را بیان می فرمایند.» 33- دعا در استخاره 34- دعا درمورد گنهکار و مبتلا به رسوایی 35- در رضا بقضای الهی 36- در هنگام شنیدن دعد 37- در شکر خداوند 38- در عُذرخواهی 39- در طلب عفو 40- دعا چون یاد مرگ می کرد 41- در طلب ستر و محفوظ ماندن 42- دعای ختم قرآن. «در این دعا امام سجاد(ع) به معرفی قرآن می پردازد» 43- دعا در هنگام دیدن ماه نو 44- دعا برای آمدن ماه رمضان. «امام سجاد(ع) در این دعا به معرفی ماه رمضان پرداخته است» 45- دعا در وداع ماه رمضان. «امام سجاد(ع) در این دعا به معرفی قرآن و ماه رمضان می پردازد و پیامبر (ص) را محور جهان هستی معرفی می نماید» 46- دعای عیدین و جمعه 47- دعای روز عرفه. «امام سجاد(ع) در این دعا به توصیف خداوند در فراز 51 و 50 می پردازد.» 48- دعای عید قربان و جمعه. 49- دعا برای دفع مکر دشمن . «امام سجاد(ع) در دعای (27 و 49) به مسائل اجتماعی جامعه اسلامی توجه می فرمایند.» 50- دعا هنگام ترس 51- دعا هنگام تضرع و زاری کردن 52- دعا در الحاح و استرحام 53- در فروتنی 54- در طلب رفع غم.

پی نوشتها :

1- الذریعة فی تصانیف الشیعه، آقا بزرگ تهرانی، شیخ محمد محسن، ج15، ص 18

2- الذریعة فی تصانیف الشیعه، آقا بزرگ تهرانی، شیخ محمد محسن، ج13، ص 345- 359؛ (به نقل از نقش امام سجاد(ع) در رهبری شیعه، محسن رنجبر)

3- همان، ج15، ص 21-18(به نقل از نقش امام سجاد(ع) در رهبری شیعه، محسن رنجبر)


  • image
  • image

نویسندگان

پخش زنده

پخش زنده حرم

صفحات جانبی

بسم الله الرحمن الرحیم
جستجو می کنیم سعادت را،و راه رسیدن به ان را به وسیله شناخت بهتر قرآن بی همتا
ایمان کوشکی
دانشجو نرم افزار
عضو کلوپ رهپویان قرآن
دانشگاه آزاد اسلامی
واحد آزادشهر
امتحانت فرصت بیشتر با شما بودن را نمی دهد...
انشاالله در آینده نزدیک

- ابراهیم کوشکی -

image

آمار سایت

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

اوقات شرعی

تغییر تم


انتخاب رنگ تم

سبک صفحه

انتخاب الگوی پس زمینه