تبلیغات
.:قرآن بی همتا:. - شب قدر در قرآن

.:قرآن بی همتا:.

منوی اصلی

جستجو

آخرین عناوین

.:قرآن بی همتا:.


بسم الله الرحمن الرحیم
«إِنَّا أَنْزَلْناهُ فی‏ لَیْلَةِ الْقَدْرِ»(قدر/1) ما قرآن را در شب قدر فرستادیم. «وَ ما أَدْراكَ ما لَیْلَةُ الْقَدْرِ»(قدر/2) یا رسول الله! نمی‌دانی شب قدر چه شبی است. «لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ»(قدر/3) «الف شهر» به معنی هزار ماه است. شب قدر از هزار ماه بهتر است. اگر هزار ماه را بر دوازده تقسیم كنیم، حدود هشتاد و چهار سال می‌شود. یعنی شبی است كه اندازه‌ی یك عمر طولانی ارزش دارد. «تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ فیها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ»(قدر/4) امشب زمینیان میزبان آسمانیان هستند. شب قدر حضرت مهدی میزبان فرشتگان است. همانطور كه در زمان پیغمبر فرشته‌ها به زمین می‌آمدند و خدمت رسول الله می‌رسیدند. بعد از پیغمبر هم خدمت ولی الله می‌رسند. «تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ» روح از بزرگترین فرشته‌ها است. ملائكه همراه روح كه از بزرگ ترین فرشته‌ها است نازل می‌شوند و خدمت امام زمان می‌رسند. «سَلامٌ هِیَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ»(قدر/5) در شب قدر سلامتی و لطف و مرحمت الهی شامل همه ‌ی مردمی می‌شود كه تا طلوع فجر بیدار هستند. در اینجا مسائلی هست كه باید مطرح كنیم. در كتاب كافی جلد4 صفحه159 و در نورالثقلین حدیثی نقل شده است كه پیغمبر اسلام(ص) خواب دید كه بنی امیه هزار ماه حكومت می‌كنند و با قیافه‌ی میمون از روی منبر پیغمبر بالا و پایین می‌روند. پیامبر از خواب بلند شد و خیلی غصه خورد كه معلوم می‌شود مسیر حكومت بعد از من به بنی امیه می‌رسد. خیلی ناراحت شد. در مقابل آن غم این سوره نازل شد كه ما به تو شب قدر دادیم. «إِنَّا أَنْزَلْناهُ فی‏ لَیْلَةِ الْقَدْرِ» ما قرآن را در شب قدر نازل كردیم. حال آنكه ما می‌دانیم قرآن در مدت بیست و سه سال بر پیامبر نازل شد. پیغمبرما در سن چهل سالگی به پیغمبری رسید و تا شصت و سه سالگی رسالت را به عهده داشت. در طول این بیست و سه سال، به هر مناسبتی قطعه قطعه آیه نازل می‌شد. در جنگ آیه‌ی جنگ نازل می‌شد. در صلح آیه‌ی صلح نازل می‌شد. آیاتی مربوط به حقوق زن بود. آیاتی مربوط به حقوق مردم بود. آیاتی راجع به اخلاق بود. آیاتی راجع به نماز بود. آیاتی راجع به زكات بود. این آیات تكه تكه و در هر موقعیت مكانی نازل می‌شد. وقتی ما می‌دانیم كه قرآن در مدت بیست و سه سال و قطعه قطعه نازل شده است، پس چطور خدا می‌گوید كه قرآن را در شب قدر نازل كردیم. قرآن دو بار نازل شده است.
یك بار در شب قدر و یكباره بر قلب مبارك پیامبر نازل شد. یك بار هم قطعه قطعه نازل شده است. مثل اینكه شاعر یك كتاب شعر را یكباره تحویل شما می‌دهد و می‌گوید: این كتاب را بگیر. بعد هم به هر مناسبتی یك قطعه از كتاب شعرش را برای شما می‌خواند. در عزا یك قطعه از آن را می‌خواند. در شادی یك قطعه از آن را می‌خواند. شب قدر چه شبی است؟ در سوره دخان داریم كه شب قدر شب مباركی هست. در شب قدر برنامه‌ی یك سال انسان تنظیم می‌شود. در این شب معلوم می‌شود كه چه كسی از دنیا می‌رود. چه كسی ازدواج می‌كند. چه كسی بچه دار می‌شود. بلا تشبیه می‌گویم. این شب مثل روزی است كه مجلس می‌خواهد قانون بودجه را تصویب كند. در مجلس شورای اسلامی یك روز حساسی است و آن روزی است كه رئیس جمهور می‌رود و قانون بودجه را تحویل مجلس می‌دهد. روزی كه مجلس قانون بودجه را تصویب می‌كند، روز حساسی است. چون همه وزیرها نماینده می‌فرستند. گاهی خود وزیر هم می‌آید. معاون وزیر هم می‌آید. همه آنجا دست و پا می‌زنند كه برای پروژه سهم بیشتری پول بگیرند. آن روز كه در مجلس پول تقسیم می‌كنند از شلوغ ترین روزهاست. چون می‌خواهند بودجه را قیچی كنند. هركسی دست و پا می‌زند كه از من كم نگذارید. رئیس آب می‌آید و می‌گوید: اصل آب است. اگر آب نباشد همه‌ی مردم می‌میرند. رئیس برق می‌گوید: آب شما از برق من است. اگر برق نباشد نمی‌توانی از چاه آب بكشی. وزیر بهداشت می‌گوید: اگر درمانگاه و دارو نباشد، مردم می‌میرند. آموزش و پرورش می‌گوید: اگر آموزش و پرورش نباشد همه‌ی مردم بی سواد می‌شوند. رییس ثبت اسناد می‌گوید: نود درصد دعواهای مردم در دادگستری بر سر زمین است. علت این هم كه دعوا می‌كنند برای این است كه ما نقشه‌ی هوایی نداریم. نقشه‌ی هوایی دوربین می‌خواهد. دوربین هوایی دلار می‌خواهد. بنابراین دلارها را به من بدهید. چون من می‌خواهم یك هواپیما تهیه كنم و از دور از زمین نقشه برداری كنم. پس هر كسی برای گرفتن پول یك دلیلی دارد. حالا همه‌ی این افراد به مجلس می‌آیند و جرو بحث می‌كنند تا اینكه یك نفر رای بیاورد. در بین اتاق‌های مجلس شورای اسلامی، اتاق كمیسیون بودجه از همه‌ی اتاق‌ها بزرگتر است. چون دو سه ردیف صندلی دارد. به هر حال شب قدر، شب تقسیم بودجه است. چه كسی هست و چه كسی نیست؟ به هركس چقدر می‌دهند و در چه شرایطی می‌دهند؟ دنیا می‌گذرد. اما مو هم از ماست می‌گذرد. سیخ كباب هم از كباب می‌گذرد. یكی با نرمی عبور می‌كند و یكی به سختی می‌گذرد. «حم وَ الْكِتابِ الْمُبینِ إِنَّا أَنْزَلْناهُ فی‏ لَیْلَةٍ مُبارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنْذِرینَ»(دخان/3-1) در آنجا گفت «إِنَّا أَنْزَلْناهُ فی‏ لَیْلَةِ الْقَدْرِ» اینجا می‌گوید «إِنَّا أَنْزَلْناهُ فی‏ لَیْلَةٍ مُبارَكَةٍ» پیداست كه شب قدر، شب مباركی است. این شب، شبی است كه در آن خیر زیادی است. «إِنَّا كُنَّا مُنْذِرینَ» «فیها یُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكیمٍ»(دخان/4) یعنی این شب، شبی است كه حساب و كتاب هر چیزی از هم جدا می‌شود. «أَمْراً مِنْ عِنْدِنا إِنَّا كُنَّا مُرْسِلینَ»(دخان/5) درباره‌ی اینكه كدام یك از این سه شب، شب قدر است، بیشترین احتمال را به شب بیست و سوم می‌دهند. اما علتی كه در مملكت ما شب بیست و یكم جا افتاده است به خاطر این است كه كشور ما به حمدالله كشور ولایت است. شب بیست و یكم، شب شهادت حضرت علی است و این شهادت مسئله‌ی بیست و یكم را پر رنگ كرده است. ولی از نظر دعا و عبادت و شب قدر، شب بیست و سوم ارزش بیشتری دارد. قدرت شب بیست و سوم از شب بیست و یكم بیشتر است. به احتمال قوی شب قدر شب بیست وسوم است. البته به شب نوزدهم و شب بیست و یكم هم احتمال داده شده است. چرا خدا تعیین نكرده است كه شب قدر كدام شب است؟ از امام پرسیدند: چرا تعیین نمی‌كنید؟ امام می‌فرماید: به خاطر اینكه اگر بگوییم كه شب قدر چه شبی است، ممكن است آن شخصی كه می‌رسد و عبادت می‌كند، دچار غرور شود و آن كسی هم كه نتوانسته عبادت كند بر سر خودش بزند و بگوید: دیگر تمام درها به روی من بسته شد. اما وقتی دو سه شب باشد، امیدی است. مثلاً به ما گفتند: هیچ كار خیری را سبك نشمارید. شاید همین باعث نجات تو شود. یك فردی بسیار پولدار و متدین بود. درمانگاه، بیمارستان، مدرسه، زایشگاه و موسسه‌های زیادی ساخته بود. یك جوانی به او رسید وگفت: آقا شما كه خیلی كار خیر می‌كنید. اگر مرد هستی، ده هزار تومان به من بده تا من داماد شوم. زمان قدیم ده هزار تومان پول خیلی زیادی بود. جوان گفت: من به خاطر اینكه پول ندارم، داماد نشده‌ام و گناه می‌كنم. شما بیا و من را از گناه نجات بده. گفت: قول می‌دهی داماد شوی و پول‌ها را جای دیگر خرج نكنی. گفت: بله. ده هزار تومان به او داد. بعد از مدتی آن فرد مرد و تشیییع جنازه مهمی هم از او شد. یكی از بزرگان خواب ایشان را دیدند. گفت: در تمام ساختمان‌ها صدها میلیون تومان خرج كردم اما فقط آن ده هزار تومانی كه به آن جوان دادم برای من مانده است. بقیه‌ی كارهای من از روی ریا بود. اگر مسجدی ساختم، مدرسه‌ای ساختم فقط برای پز دادن بود. خوشا به حال آنهایی كه اگر كار خیری می‌كنند، كار خیرشان پیش چشمان جلوه نمی‌كند. این یك برنامه‌ی ترتیبی است كه برای انسان نخ امید پاره نشود. نگوید: شب بیست و سوم از دستم رفت. اینكه شب قدر سه شب است خیلی مهم است. من فكر می‌كنم علت اینكه شهادت حضرت زهرا هم به وضوح مشخص نیست، سری نهفته است. «سَبْعِین» و «تِسْعِین» مثل هم نوشته می‌شود. «سَبْعِین» به معنی هفتاد روز بعد از رحلت پیغمبر است. «تِسْعِین» به معنی نود روز بعد از رحلت پیامبر است. در این «سَبْعِین» و«تسعین» اشتباه شده است. بعضی از علما «سَبْعِین» خواندند و بعضی از علما «تِسْعِین» خواندند. لذا برای حضرت زهرا دو شهادت می‌گیرند. فاطمیه‌ی اول كه هفتاد روز بعد از رحلت پیامبر است و فاطمیه‌ی دوم كه نود روز بعد از رحلت پیامبر است. فكر می‌كنم این هم به این خاطر است كه نام حضرت زهرا در جامعه بیشتر بزرگ شود. یعنی از شهیده‌ی مظلومه بیشتر یاد شود. خداوند طراح اصلی است. برای هیچ آیت اللهی به اندازه‌ی شیخ عبدالكریم حائری فاتحه نمی‌خوانند. شیخ عبدالكریم حائری موسس حوزه علمیه قم بود. وقتی از دنیا رفت، رضا شاه لعنتی نگذاشت كه كسی برای او مجلس ختم بگیرید. مردم در مسجد امام قم جمع شدند. سماور‌ها را روشن كردند. اما آنها آمدند و نگذاشتند كه كسی برای او مجلس بگیرد و فاتحه بخواند. مردم از غصه سوختند. قبر ایشان در حرم حضرت معصومه است. هركسی برای زیارت می‌رود، یك فاتحه هم برای او می‌خواند. یعنی حالا كه رضا شاه می‌گوید: نه! خداوند می‌گوید: بله! برای هیچ آیت اللهی بر روی زمین به اندازه‌ی شیخ عبدالكریم حائری فاتحه نمی‌خوانند. امام بنیانگذار جمهوری اسلامی بود. شاه می‌گفت: هیچ كس حق ندارد كه اسمی از امام ببرد. كسی حق ندارد كه عكس امام را چاپ كند. او می‌خواست كه امام محو شود اما خودش محو شد. نام امام هنوز هست. در كشورهای خارجی اسم بچه هایشان را روح الله می‌گذارند. ما افرادی را داریم كه مسلمان نیستند اما اسم بچه‌های خود را روح الله می‌گذارند. می‌گویند: من عاشق امام هستم. من مسلمان نیستم ولی امام را قبول دارم. همه‌ی اینها به خاطر این بود كه شاه می‌گفت: نه! اما خدا گفت: بله! با اراده خدا نمی‌شود بازی كرد. چرا شب قدر معلوم نیست؟ چون اگر معلوم باشد ممكن است كه غرور یك عده را بگیرد و یك عده مایوس شوند و بگویند: ما شب قدر را درك نكردیم. خاك بر سر ما كنند. این سه شب درهای امید است. شب قدر غسل دارد. ما غسل‌های مستحبی زیاد داریم. یك كسی از من پرسید: بچه ‌ی به سن تكلیف رسیده است اما من خجالت می‌كشم كه غسل جنابت را به او یاد بدهم. چه كنم؟ می‌ترسم اگر به او یاد بدهم، پررو بشود و اگر یاد ندهم گناه كند. گفتم: قبل از اینكه بچه به سن تكلیف برسد، او را به حمام ببرید و غسل جمعه را به او یاد بدهید. بگویید: این غسل جمعه است. وقتی غسل جمعه را یاد گرفت بعد به او غسل جنابت را یاد بدهید. یعنی برای اینكه بچه بی حیا نشود، اول بچه را با غسل جمعه آشنا كنید و بعد غسلهای دیگر را به او بگویید. بچه بودم به پدرم گفتم: می‌خواهم به چراغانی بروم. گفت: محسن این چراغ را ببین. گفت: آنجا هم هزار چراغ مثل همین است. می‌خواست بگوید: رفتن به آنجا زیاد مهم نیست. غسل شب قدر نیت ندارد. كارهای واجب نیت ندارد. چون همین كه می‌دانی می‌خواهی چه كار كنی، نیت است. می‌دانیم كه جواب سلام واجب است. پس وقتی می‌خواهیم جواب سلام بدهیم، نیت نمی‌كنیم. پس اگر كسی به شما گفت: سلام علیكم! جوابش واجب است. واجبات و مستحبات نیت نمی‌خواهد. همین كه آدم بداند كه چه كار می‌كند، نیت است. بنابراین یكی از اعمال شب قدر غسل است. می‌گویند: شب قدر ممكن است شب بیست و سوم باشد. چون شب بیست و سوم دو تا غسل دارد. یك غسل نزدیك سحر است و یك غسل بعد از سحر است. مثلاً در شب بیست و سوم داریم كه سوره‌ی روم و عنكبوت را بخوانید. اگر كسی در این شب سوره روم و عنكبوت را بخواند، خداوند تمام گناهانش را می‌بخشد. زیارت امام حسین را بخوانید. حساب امام حسین با همه‌ی امام‌ها فرق می‌كند. امام حسین فقه را سوراخ كرده است. امام حسین یك كارهایی كرده است كه در دنیای فقه همه را به هم ریخته است. این از عظمت امام حسین است. نماز مسافر شكسته است. اما اگر به كربلا بروی باید نمازت را درست بخوانی. می‌گویند: كربلا مثل خانه‌ی خودت است. چهار جا مثل خانه‌ی ما است. 1- خانه‌ی الهیت، 2- خانه‌ی نبوت، 3- خانه ولایت، 4- خانه‌ی شهادت. اینها مثل خانه‌ی خود ما است. اگر شما در مسجدالحرام رفتید باید نماز خود را چهار ركعتی بخوانی. در مسجد پیغمبر، باید نماز خود را چهار ركعتی بخوانی. درمسجد كوفه باید نماز خود را چهار ركعتی بخوانی. در حرم امام حسین باید نماز خود را چهار ركعتی بخوانی. می‌خواهد بگوید كه اینجا خانه‌ی خودت است. هیچ كسی در اینجا غریبه نیست. این تغییر درفقه است. خاك خوردن حرام است اما لب زدن به تربت امام حسین مستحب است. حتی داریم وقتی نوزاد به دنیا می‌آید اول چیزی كه به لب او می‌مالید تربت امام حسین باشد. بچه‌ی خود را از اول حسینی كن. به او خط حسینی بده. خود شما هم كه روزی هفده ركعت نماز می‌خوانی، در هر ركعت دو بار به سجده می‌روی. روزی سی چهار مرتبه پیشانی خود را به خاك كربلا بگذار. كسی كه روزی سی و چهار بار پیشانی‌اش را به خاك كربلا بگذارد، ترسو نمی‌شود. یكی از اعمال شب قدر، خواندن زیارت امام حسین است. زیارت امام حسین را چه طور بخوانیم؟ زیر آسمان برو و زیارت را بخوان. كسانی كه سواد ندارند یا سواد دارند اما می‌خواهند سلام ساده بكنند، بگویند: السلام علیك یا اباعبدالله! امام صادق مریض بودند. شب بیست و سوم فرمودند: من نمی‌توانم به مسجد بروم. من را بلند كنید و به مسجد بكشانید. می‌خواهم شب بیست و سوم در مسجد باشم. در روایت می‌خوانیم كه در شب بیست و سوم، دعای فرج امام زمان را بخوانید. «اللَّهُمَّ كُنْ لِوَلِیِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَن» خدایا خودت در هر ساعت و در هر زمان از حضرت مهدی سرپرستی كن. امام زمان را حفظ كن. امام زمان را رهبری كن تا جایی كه زمین را مسكن او قرار بدهی. یعنی او را بر حكومت مسلط كنی و در زمین به او عمر طویل بدهی. خدایا برای حضرت مهدی در این زمان ولی، حافظ و سرپرست باش. او را یاری كن. این دعا در شب قدر نازل شده است. در شب بیست و سوم برای صد ركعت نماز پاداش‌های زیادی نقل شده است. امام باقر فرمود: هركس شب قدر را احیا بگیرد، گناهانش بخشید می‌شود. گرچه گناهانش به عدد ستارگان آسمان و سنگینی كوهها باشد. از پیغمبر سوال كردند كه در شب قدر چه چیزی را از خدا بخواهیم؟ فرمود: از خدا عافیت بخواهید. شب قدر شب مهمی است. شب قدر گناهان همه بخشیده می‌شود، جز دو نفر كه امام صادق می‌فرماید: «یَأْمُرُ اللَّهُ مَلَكاً یُنَادِی فِی كُلِّ یَوْمٍ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ فِی الْهَوَاءِ أَبْشِرُوا عِبَادِی فَقَدْ وَهَبْتُ لَكُمْ ذُنُوبَكُمُ السَّالِفَةَ وَ شَفَّعْتُ بَعْضَكُمْ فِی بَعْضٍ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ إِلَّا مَنْ أَفْطَرَ عَلَى مُسْكِرٍ أَوْ حَقَدَ عَلَى أَخِیهِ الْمُسْلِمِ»(الدعوات راوندى، ص‏207) كسی كه در ماه رمضان شراب بخورد. مسلمانی كه از مسلمان دیگر كینه داشته باشد. كینه‌ی مسلمان در كنار شراب خوردن آمده است. خدا درماه رمضان شراب خور را نمی‌بخشد. خدا كسی را كه از مسلمان دیگر كینه داشته باشد، نمی‌بخشد. در قرآن سه تا قلب داریم: 1- قلب سلیم، 2- قلب منیب، 3- قلب مریض «فی‏ قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ»(بقره/10) «إِلاَّ مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلیمٍ»(شعراء/89) «وَ جاءَ بِقَلْبٍ مُنیبٍ»(ق/33) قلب سلیم قلبی است كه سالم است. روح سالم است. روح سالم روحی است كه در آن شرك نباشد. ممكن است دل آزرده باشد ولی برگردد و عذر خواهی كند. حالا چه كار كنیم كه خدا ما را ببخشد؟ داریم كه همدیگر را ببخشید. «وَ لْیَعْفُوا وَ لْیَصْفَحُوا أَ لا تُحِبُّونَ أَنْ یَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ»(نور/22) نمی‌خواهی خدا تو را ببخشد. از یك پیرمردی خیلی خوشم آمد. جوان او مرد. خودش در قبر رفت و جوانش را در قبر گذاشت. در قبر یك جمله‌ای گفت كه خیلی‌ها گریه كردند. گفت: خدایا این پسر خیلی من را اذیت كرد. من از حق پدری‌ام می‌گذرم. تو هم از حق خدایی خودت بگذر. در شب اول قبر او را راحت كن. اگر می‌خواهید كه خدا شما را ببخشد بگویید: خدایا هركس غیبت مرا كرده است یا به من تهمت زده است، من او را می‌بخشم. هركس به من ظلم كرده است، من او را می‌بخشم. تو هم من را ببخش. قرآن می‌گوید: «وَ لْیَعْفُوا وَ لْیَصْفَحُوا أَ لا تُحِبُّونَ أَنْ یَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ» از سر تقصیر همدیگر بگذرید. اگر می‌خواهی خدا تو را ببخشد، كینه نداشته باش. نگو می‌خواهیم چند سال با هم قهر باشیم. مگر سركه است كه می‌گویی هفت ساله‌اش خوب است. بعضی آدمها هستند كه چهل سال، سی سال با همدیگر قهر هستند. پیغمبر فرمود: اگر دو مسلمان سه روز با هم قهر كنند و در روز چهارم با هم آشتی نكنند، هیچكدام مسلمان نیستند. پیغمبر فرمود: شب قدر خدا همه‌ی گناهان را می‌بخشد. ملكی ندا می‌زند كه خداوند گناهان را بخشیده است و در روز قیامت بعضی‌ها را برای بعضی دیگر شفیع قرار می‌دهد. «إِلَّا مَنْ أَفْطَرَ عَلَى مُسْكِرٍ أَوْ حَقَدَ عَلَى أَخِیهِ الْمُسْلِمِ» مگر كسی كه با شراب افطار كند یا كسی كه از مسلمانی كینه داشته باشد. همین كه شب قدر تمام شد همه مشمول رحمت هستند. اگر كسی با بستگان خود قطع رابطه كرده باشد هم بخشیده نمی‌شود. حدیث داریم وقتی خون شهید به زمین ریخته می‌شود، خدا تمام گناهان او را می‌بخشد. ولی اگر به مردم بدهكار باشد خدا او را نمی‌بخشد. پس معلوم می‌شود كه حق الناس خیلی مهم است. شب قدر شب مهمی است. به همدیگر دعا كنیم. حضرت زهرا شب جمعه تا صبح به دیگران دعا می‌كرد. امام حسن می‌فرمود: مادر چقدر به دیگران دعا می‌كنی؟ فرمود: «یَا بُنَیَّ الْجَارُ ثُمَّ الدَّارُ»(علل‏الشرائع، ج‏1، ص‏181) حدیث داریم كه وقتی می‌خواهید دعا كنید، دستهایتان را بالا بیاورید. دست‌ها را تا مقابل صورت بالا بیاورید و ده مرتب یا الله بگویید. خدا گفته است: دستی كه بالا بیاید، محروم بر نمی‌گردد.
«والسلام علیكم والرحمة الله و بركاته»

  • image
  • image

نویسندگان

پخش زنده

پخش زنده حرم

صفحات جانبی

بسم الله الرحمن الرحیم
جستجو می کنیم سعادت را،و راه رسیدن به ان را به وسیله شناخت بهتر قرآن بی همتا
ایمان کوشکی
دانشجو نرم افزار
عضو کلوپ رهپویان قرآن
دانشگاه آزاد اسلامی
واحد آزادشهر
امتحانت فرصت بیشتر با شما بودن را نمی دهد...
انشاالله در آینده نزدیک

- ابراهیم کوشکی -

image

آمار سایت

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

اوقات شرعی

تغییر تم


انتخاب رنگ تم

سبک صفحه

انتخاب الگوی پس زمینه